Dhaneshwar Chaudhary
Dhaneshwar Chaudhary
नेपालको आयकर कानून अनुसार निवृत्तिभरण (Pension) प्राप्त गर्ने व्यक्तिलाई विशेष कर सुविधा प्रदान गरिएको छ। पेन्सन आय भएका करदाताले आफ्नो करयोग्य आय गणना गर्दा पहिलो कर स्ल्याब (Basic Exemption Limit) को २५ प्रतिशत वा वास्तविक पेन्सन आयमध्ये जुन कम हुन्छ, त्यति रकम अतिरिक्त रूपमा करयोग्य आयबाट घटाउन पाउँछन्। त्यसपछि बाँकी रहेको खुद करयोग्य आय (Net Taxable Income) मा मात्र आयकर गणना गरिन्छ।
यस व्यवस्थाको उद्देश्य सेवा निवृत्त भइसकेका व्यक्तिहरूलाई करमा केही राहत प्रदान गर्नु हो। यसले पेन्सनधारी व्यक्तिको वास्तविक कर भार कम गर्न मद्दत गर्दछ।
यदि करदाताको पेन्सन आय छ भने निम्नमध्ये जुन कम हुन्छ, त्यति रकम करयोग्य आयबाट घटाउन पाइन्छ:
उदाहरणका लागि, यदि एक व्यक्तिको पहिलो कर स्ल्याब रु. १०,००,००० छ भने त्यसको २५% = रु. २,५०,००० हुन्छ। त्यसैले अधिकतम रु. २,५०,००० सम्म अतिरिक्त छुट प्राप्त गर्न सकिन्छ।
सामान्य रोजगारी आयमा पहिलो स्ल्याबमा १% सामाजिक सुरक्षा कर लाग्न सक्छ, तर निवृत्तिभरण (Pension Income) मा भने यो १% सामाजिक सुरक्षा कर लाग्दैन। पेन्सनधारी व्यक्तिले २५% अतिरिक्त छुट प्राप्त गरेपछि बाँकी रकममा मात्र आयकर गणना हुन्छ।
मानौं कुनै व्यक्तिको वार्षिक पेन्सन आय रु. १३,००,००० छ।
| विवरण | रकम (रु.) |
|---|---|
| वार्षिक पेन्सन आय | १३,००,००० |
| २५% अतिरिक्त छुट | २,५०,००० |
| खुद करयोग्य आय | १०,५०,००० |
अब रु. १०,५०,००० लाई आधार मानी सम्बन्धित आर्थिक वर्षको आयकर दर अनुसार कर गणना गरिन्छ । पहिलो स्ल्याबको १% सामाजिक सुरक्षा कर भने लाग्दैन । त्यसपछीको स्ल्याब १०% को दरले ५०,००० को ५,००० लाग्ने देखिन्छ ।