करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम (Taxpayer Reward Program)
नेपाल सरकार, अर्थ मन्त्रालय अन्तर्गतको आन्तरिक राजस्व विभाग (IRD) ले
उपभोक्ताहरूमा वस्तु तथा सेवा खरिद गर्दा अनिवार्य रूपमा बीजक (Bill/Invoice)
लिने बानीको विकास गर्न तथा कर प्रणालीलाई थप पारदर्शी बनाउन
"करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम" सञ्चालन गरेको छ।
यस कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य वस्तु तथा सेवाको वास्तविक कारोबार अभिलेखीकरण
(Record Keeping) लाई प्रोत्साहन गर्नु, कर छली नियन्त्रण गर्नु तथा
उपभोक्तालाई खरिद गर्दा अनिवार्य रूपमा बीजक लिन उत्प्रेरित गर्नु हो।
कार्यक्रम अन्तर्गत योग्य उपभोक्ताहरूले आफ्नो खरिद बीजकको विवरण
अनलाइन प्रणालीमा प्रविष्ट गरी आकर्षक उपहार प्राप्त गर्ने अवसर पाउनेछन्।
करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम के हो ?
यो आन्तरिक राजस्व विभागद्वारा सञ्चालन गरिएको एक विशेष योजना हो जसमा
उपभोक्ताले नेपालभित्र वस्तु वा सेवा खरिद गर्दा प्राप्त गरेको बीजकको
विवरण विभागको अनलाइन प्रणालीमा प्रविष्ट गरेपछि उपहार कार्यक्रममा
सहभागी हुन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।
यस कार्यक्रमले व्यवसायीलाई सही बीजक जारी गर्न तथा उपभोक्तालाई बीजक लिन
प्रोत्साहित गर्दछ। परिणामस्वरूप वास्तविक कारोबार अभिलेखीकरण हुन्छ र
कर प्रणाली थप प्रभावकारी बन्छ।
कार्यक्रमको उद्देश्य
- खरिद बिक्रीमा बीजक लिने र दिने संस्कृतिको विकास गर्नु।
- कर अनुपालन (Tax Compliance) अभिवृद्धि गर्नु।
- वास्तविक कारोबार अभिलेखीकरणलाई प्रोत्साहन गर्नु।
- कर छली तथा गैरकानुनी कारोबार नियन्त्रण गर्नु।
- उपभोक्तालाई बीजक लिन उत्प्रेरित गर्नु।
- डिजिटल तथा पारदर्शी आर्थिक प्रणालीको विकास गर्नु।
को–को सहभागी हुन सक्छन् ?
निम्न शर्त पूरा गर्ने उपभोक्ताहरू कार्यक्रममा सहभागी हुन सक्नेछन्:
- नेपालभित्र वस्तु वा सेवा खरिद गरेको हुनुपर्ने।
- खरिद गर्दा वैध कर बीजक (Tax Invoice) प्राप्त गरेको हुनुपर्ने।
- एक पटकको खरिद रकम रु. १०० भन्दा बढी भएको हुनुपर्ने।
- खरिद आफ्नै व्यक्तिगत प्रयोजन (Self Use) को लागि भएको हुनुपर्ने।
- खरिद मिति २०८३ श्रावण १ गते वा सोपछि भएको हुनुपर्ने।
कार्यक्रममा कसरी सहभागी हुने ?
चरण १: खरिद गर्दा बीजक लिनुहोस्
कुनै पनि वस्तु वा सेवा खरिद गर्दा व्यवसायीबाट अनिवार्य रूपमा
कर बीजक (Invoice/Bill) लिनुहोस्।
चरण २: वेबसाइट खोल्नुहोस्
आन्तरिक राजस्व विभागको करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रमको वेबसाइट
https://prize.ird.gov.np खोल्नुहोस्।
चरण ३: प्रयोगकर्ता दर्ता गर्नुहोस्
आवश्यक परे आफ्नो मोबाइल नम्बर वा अन्य विवरण प्रयोग गरी
प्रणालीमा दर्ता (Register) गर्नुहोस्।
चरण ४: बीजक विवरण प्रविष्ट गर्नुहोस्
खरिद गरिएको बीजकमा उल्लेख भएका आवश्यक विवरणहरू
जस्तै बीजक नम्बर, विक्रेताको PAN, खरिद मिति तथा रकम
सावधानीपूर्वक प्रविष्ट गर्नुहोस्।
चरण ५: विवरण पुष्टि गर्नुहोस्
प्रविष्ट गरिएको विवरण पुनः जाँच गरी Submit गर्नुहोस्।
चरण ६: उपहार कार्यक्रममा सहभागी हुनुहोस्
सफलतापूर्वक विवरण प्रविष्ट भएपछि तपाईंको बीजक उपहार कार्यक्रमको
लागि योग्य हुनेछ र विभागले गर्ने लक्की ड्र (Lucky Draw)
मा समावेश हुनेछ।
विद्युतीय भुक्तानी (Digital Payment) सम्बन्धी विशेष व्यवस्था
महत्त्वपूर्ण जानकारी:
eSewa, Khalti, Connect IPS, Mobile Banking, QR Payment,
Debit Card, Credit Card लगायतका विद्युतीय माध्यमबाट
२०८३ श्रावण १ गतेदेखि गरिएको खरिद स्वतः प्रणालीमा समावेश गरिनेछ।
यदि खरिद रकम विद्युतीय माध्यमबाट भुक्तानी गरिएको छ भने
त्यस्ता कारोबारका विवरणहरू सम्बन्धित भुक्तानी सेवा प्रदायकबाट
प्रणालीमा स्वतः उपलब्ध हुने भएकाले सामान्यतया पुनः म्यानुअल रूपमा
प्रविष्ट गरिरहनु आवश्यक पर्दैन।
बीजकमा के–के विवरण हुनुपर्छ ?
- व्यवसायको नाम
- PAN वा VAT नम्बर
- बीजक नम्बर
- खरिद मिति
- खरिद गरिएको वस्तु वा सेवाको विवरण
- खरिद रकम
- VAT तथा अन्य कर विवरण
कार्यक्रममा सहभागी हुँदा हुने फाइदाहरू
- आकर्षक उपहार प्राप्त गर्ने अवसर।
- बीजक लिने बानीको विकास।
- उपभोक्ता अधिकारको संरक्षण।
- कर छली नियन्त्रणमा सहयोग।
- पारदर्शी आर्थिक प्रणाली निर्माणमा योगदान।
महत्त्वपूर्ण सावधानीहरू
- नक्कली वा गलत बीजकको विवरण प्रविष्ट नगर्नुहोस्।
- एकै बीजक पटक–पटक प्रविष्ट नगर्नुहोस्।
- बीजक सुरक्षित रूपमा राख्नुहोस्।
- विवरण प्रविष्ट गर्दा बीजक नम्बर तथा रकम सही राख्नुहोस्।
- उपहार कार्यक्रम सम्बन्धी सूचना नियमित रूपमा जाँच गर्नुहोस्।
सुझाव:
प्रत्येक खरिदपछि "बीजक लिऔँ, उपहार जितौँ" भन्ने सोचका साथ
अनिवार्य रूपमा कर बीजक लिनुहोस्। यसले तपाईंलाई उपहार जित्ने अवसर
मात्र होइन, देशको कर प्रणालीलाई पनि थप पारदर्शी बनाउन सहयोग पुर्याउँछ।
उपयोगी लिंक
IRD Official Website:
https://www.ird.gov.np